Friday, September 10, 2010

രണ്ടു പെരുന്നാള്‍ കഥകള്‍



ഒന്ന്
കൂട്ടുകുടുംബങ്ങളുടെ പെരുന്നാള്‍
പെരുന്നാള്‍ തലേന്ന് രാത്രി വലിയ വീട് മുഴുവന്‍ വെളിച്ചമായിരിക്കും. നാളെ കുടുംബത്തിലെ മുഴുവനാളുകളും ഒത്തുചേരുന്ന സന്തോഷമായിരിക്കും തറവാട്ടിന്. പെരുന്നാള്‍ തലേന്ന് രാത്രി വീട് ഉറങ്ങുമ്പോള്‍ ഏറെ വൈകിയിരിക്കും. കുട്ടികളുടെ കശപിശയും പെരുന്നാള്‍ വസ്ത്രങ്ങള്‍ എടുത്തുവെക്കലും സ്ത്രീകളുടെ പെരുന്നാള്‍ ഒരുക്കവുമൊക്കെ കഴിയുമ്പോഴേക്കും നേരം ഏറെ വൈകിയിട്ടുണ്ടാകും.
നോമ്പിന്റെ അവസാന നാളില്‍ മഗ്‌രിബ് ബാങ്ക് കഴിയുമ്പോഴേക്കും ആകാശത്തിന് വല്ലാത്ത ചോപ്പ് നിറമായിരിക്കും. വീട്ടിലെ 'പെണ്ണുങ്ങള്‍' (വടക്കേ മലബാറില്‍ സ്ത്രീകളെ പെണ്ണുങ്ങള്‍ എന്നാണ് പറയുക, മലപ്പുറത്ത് അതിന് ഭാര്യ എന്ന അര്‍ഥവും) കൈയ്യിലണിയുന്ന മൈലാഞ്ചി പോലെ വല്ലാത്ത ചോപ്പ്. നോമ്പ് തുറന്നു കഴിഞ്ഞയുടന്‍ തക്ബീറിന്റെ മന്ത്രധ്വനികളായി. ആണ്‍കുട്ടികള്‍ പടക്കം പൊട്ടിച്ച് രസിക്കുമ്പോള്‍ പെണ്‍കുട്ടികളുടെ പട പുറത്തേ 'നീറായി'യിലെ (അടുക്കള) അമ്മിയില്‍ മൈലാഞ്ചി അരക്കുന്ന തിരക്കിലായിരിക്കും. രാത്രി മുഴുവന്‍ മൈലാഞ്ചി കൈകളിലിട്ട്, മൊഞ്ചുള്ള വിരലുകളിലെ ചോപ്പ് മുഴുവന്‍ കിടക്കയ്ക്കും പായയ്ക്കും കൂടി നല്കിയാലേ അവര്‍ക്ക് പെരുന്നാള് പൂര്‍ണ്ണമാവുകയുള്ളു.
പെരുന്നാള്‍ മാസം കണ്ടെന്ന വിവരം വരുമ്പോഴായിരിക്കും പെണ്‍കുട്ടികള്‍ കൂട്ടമായി വളപ്പിലെ വലിയ മൈലാഞ്ചിച്ചെടിയില്‍ നിന്നും ഇലകള്‍ പറിച്ചെടുക്കുക. മുറത്തില്‍ കൂട്ടിവെക്കുന്ന മൈലാഞ്ചിയിലകളെല്ലാം തണ്ടില്‍ നിന്നും വേര്‍തിരിച്ചെടുത്ത്, കഴുകി അമ്മിയില്‍ അരച്ചെടുക്കുമ്പോള്‍ ഒരു പച്ചമണം പരക്കും. മൈലാഞ്ചി അരക്കുന്ന പെണ്‍കുട്ടിയുടെ കൈകള്‍ മുഴുവന്‍ ചുവന്ന് പോയിട്ടുണ്ടാകും. ബാക്കി ആരും അരച്ച മൈലാഞ്ചി തൊടുകയേയില്ല. തൊട്ടാല്‍ ആ ഭാഗം ചുവക്കുമെന്നും പിന്നെ കൈയ്യിന്റെ മൊഞ്ച് പോയിപ്പോകുമെന്നുമായിരിക്കണം അവരുടെ പേടി. ഭംഗിയില്‍ മൈലാഞ്ചി അണിയിക്കാനറിയാവുന്നവര്‍ ആ കൂട്ടത്തില്‍ തന്നെയുണ്ടാകും. ആ സമയത്ത് അവര്‍ക്കായിരിക്കും കൂടുതല്‍ ഡിമാന്റ്.
പുറത്തേ നീറായിയില്‍ മൈലാഞ്ചി അരക്കുന്ന പെണ്‍കുട്ടികള്‍ക്ക് കൂട്ടായി തറവാട്ടിലെ തീരെ ചെറിയ ആണ്‍കുട്ടികളുണ്ടാകും. അവര്‍ക്ക് പടക്കം പൊട്ടുന്ന ഒച്ച പേടിയായതിനാല്‍ പെണ്‍കുട്ടികളോടൊപ്പമായിരിക്കും കൂടുക. മാത്രമല്ല, ഇത്താത്തമാരോടൊപ്പം കൂട്ടുകൂടിയാല്‍ തട്ടി നടക്കാനും പുന്നാരം പറയാനും ആളുണ്ടാകും.
നോമ്പ് ഇരുപതിലെത്തുമ്പോഴേക്കു തന്നെ കുട്ടികള്‍ പെരുന്നാളെത്താന്‍ ബാക്കിയുള്ള ദിവസങ്ങള്‍ എണ്ണിത്തീര്‍ക്കാന്‍ തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ടാകും. നോമ്പ് 29ല്‍ അവസാനിക്കാനായിരിക്കും കുട്ടികള്‍ക്ക് താത്പര്യം. റമദാന്‍ 29ല്‍ അവസാനിക്കുന്നതിന് തറവാട്ടില്‍ പ്രത്യേക രസമായിരിക്കും. കുറേ കുട്ടികള്‍, ഒച്ചപ്പാട്, ബഹളം, മാസം കണ്ടെന്ന വിവരം വരുന്നുണ്ടോയെന്ന കാത്തിരിപ്പ്.... പെരുന്നാള്‍ ആകുമോ ഇല്ലേയെന്ന വല്ലാത്ത സുഖമുള്ള കാത്തിരിപ്പ്....
നോമ്പിന്റെ അവസാന നാളുകളില്‍ കുട്ടികളെല്ലാം തറവാട്ടിന്റെ 'മുല്ലാപ്പുറത്ത്' (വരാന്ത) ഒന്നിച്ചുകൂടും. മുല്ലാപ്പുറത്തെ 'തണ'യിലും (കോഴിക്കോട്ടുകാര്‍ ഇതിനെ ബഡാപ്പുറമെന്ന് വിളിക്കുന്നു) രണ്ടാള്‍ നീളമുള്ള ബെഞ്ചുകളിലും 'തള'ത്തിലെ പത്തായത്തിനു മുകളിലുമൊക്കെ തമ്പടിച്ച് കഥ പറഞ്ഞും കടംകഥ പറഞ്ഞും നേരം പോക്കും. പെരുന്നാള്‍ വസ്ത്രത്തെ കുറിച്ച് മേനി പറഞ്ഞും എടുത്ത നോമ്പുകളുടെ എണ്ണം പറഞ്ഞ് ആരാണ് കേമന്‍/കേമിയെന്ന് തീരുമാനിക്കലുമൊക്കെയായി കുട്ടികളുടെ ദിവസം തീരും. അപ്പോള്‍ അടുക്കളയില്‍ 'പെണ്ണുങ്ങള്‍' (വടക്കേ മലബാറില്‍ സ്ത്രീകളെ പൊതുവെ പെണ്ണുങ്ങള്‍ എന്നാണ് പറയുക) അവസാന നോമ്പ് തുറക്കുവേണ്ടി ഒരുക്കുന്ന അപ്പത്തരങ്ങളുടെ തിരക്കിലായിരിക്കും. ഉന്നക്കായിയും പെട്ടപ്പത്തിലും ഇറച്ചിപ്പത്തിലും കട്‌ലെറ്റും പോളയുമൊക്കെയായി അടുക്കള സുഗന്ധങ്ങളുടെ പരീക്ഷണശാലയായിരിക്കും.
എത്ര വൈകിയാലും പെരുന്നാളിന് കുട്ടികള്‍ ഉള്‍പ്പെടെ എല്ലാവരും അതിരാവിലെ എഴുന്നേല്‍ക്കും. പെരുന്നാള്‍ തലേന്ന് വീട്ടിലെ സ്ത്രീകള്‍ ഉറങ്ങുന്നതും എഴുന്നേല്‍ക്കുന്നതുമൊക്കെ അടുക്കളയിലാണെന്നു തോന്നും അവരുടെ ഒരുക്കങ്ങള്‍ കണ്ടാല്‍. പുലര്‍ച്ചെ മുതല്‍ മുട്ടമാല വലിക്കലായിരിക്കും അവരുടെ ഹോബി. അല്‍സയും ബിരിയാണിയുമൊക്കെ ഈദ്ഗാഹില്‍ പോയി മടങ്ങിയതിനു ശേഷം ചെയ്താല്‍ മതിയെങ്കിലും വിശേഷ ഭക്ഷണങ്ങള്‍ക്കിടയിലെ രാജാവായ മുട്ടമാലയെ നേരത്തെ തന്നെ ചെയ്തുവെക്കണം. ഇല്ലെങ്കില്‍ സമയത്ത് ചെയ്ത് തീര്‍ക്കാന്‍ കഴിയാതെ വരും.
'ചോളി' (കുളിമുറി)യിലെ വലിയ ചെമ്പില്‍ നിറയെ വെള്ളം ചൂടാക്കിവെച്ചിട്ടുണ്ടാകും. ആരാദ്യം കുളിക്കുമെന്നതായിരിക്കും രാവിലത്തെ ആദ്യത്തെ സൈദ്ധാന്തിക പ്രശ്‌നം. ഞാനാദ്യം, ഞാനാദ്യമെന്ന പല്ലവിക്കിടയില്‍ ആരൊക്കെയോ പിന്നാലെ പിന്നാലെ കുളിച്ചു തീര്‍ക്കും. പുതുവസ്ത്രമണിഞ്ഞും സുഗന്ധദ്രവ്യം പൂശിയും ഈദ്ഗാഹിലേക്കുള്ള യാത്ര പല പല സംഘങ്ങളായിട്ടായിരുന്നു. എല്ലാവരും ഒന്നിച്ചു പോയാല്‍ ഒന്നുകില്‍ ഓട്ടോ കിട്ടില്ല, കിട്ടുന്ന വാഹനത്തില്‍ എത്രപേര്‍ കയറിയാലും അതിന്റെ ഇരട്ടിയും അതിലേറെയും ആളുകള്‍ പുറത്തുണ്ടാകും. എല്ലാവരും ഒന്നിച്ചു നടക്കുകയാണെങ്കില്‍ ഒരു ജാഥയ്ക്കും പൊതുസമ്മേളനത്തിനുമുള്ള ആളുകളുണ്ടാകും. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈദ്ഗാഹില്‍ സമയത്തിന് എത്തുകയില്ല. പണി തീരുന്നവര്‍ ഒറ്റയ്ക്കും കൂട്ടായുമാണ് ഈദ്ഗാഹിലേക്ക് തിരിക്കുക.
പെരുന്നാള്‍ നമസ്‌ക്കാരം കഴിയുന്നതോടെ പലരും പലവഴിക്കാകും. ബന്ധുവീടുകള്‍ സന്ദര്‍ശിക്കാനും കൂട്ടുകാരെ കാണാനുമൊക്കെയായി എല്ലാവരും പിരിഞ്ഞു പോകുമ്പോള്‍ അടുക്കള പിന്നേയും ഭക്ഷണത്തിരക്കിലേക്ക് പോയിട്ടുണ്ടാകും. ഒരുഭാഗത്ത് കോഴി ബിരിയാണിയുടെ സുഗന്ധംമുണ്ടാകുമ്പോള്‍ മറ്റൊരിടത്ത് അല്‍സ കടയുകയായിരിക്കും, ഒരിടത്ത് പുഡ്ഡിംഗ് ഉണ്ടാക്കാനുള്ള തിരക്കാണെങ്കില്‍ കുട്ടികളുടെ കൂട്ടായ്മയ്ക്ക് അതെല്ലാം അപ്പോഴപ്പോള്‍ രുചിച്ചു നോക്കാനും കട്ടുതിന്നാനുമുള്ള കൊതിയായിരിക്കും.
ഉച്ച ഭക്ഷണത്തിനാണ് പിന്നീട് എല്ലാവരും ഒത്തുകൂടുക. വട്ടത്തില്‍ 'സുപ്ര'യിട്ട് അതിന് ചുറ്റും എല്ലാവരും ഇരുന്ന് ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോളുള്ള രുചി പെരുന്നാളിന് മാത്രം അവകാശപ്പെട്ടതായിരിക്കും. ഭക്ഷണം പരസ്പരം പാത്രത്തിലിട്ടുകൊടുത്തും ഒരാളുടെ പ്ലേറ്റിലുള്ളത് മറ്റൊരാള്‍ അടിച്ചുമാറ്റിയുമൊക്കെയുള്ള പെരുന്നാള്‍ കൂട്ടായ്മയില്‍ 'ഫോര്‍മാലിറ്റി'കള്‍ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഭക്ഷണത്തിനു ശേഷം പാട്ടുപാടിയും പരസ്പരം കളിയാക്കിയും മിമിക്രി അവതരിപ്പിച്ചുമൊക്കെ കൊഴുക്കുന്ന കലാപരിപാടികള്‍.... സ്റ്റേജ് പോലെ ഉയരത്തിലുള്ള തണയും പത്തായവുമൊക്കെ തറവാടുകളുടെ മാത്രം പ്രത്യേകതയായിരുന്നു. കുട്ടികള്‍ സഭാകമ്പമില്ലാതെ സദസ്സിനെ അഭിമുഖീകരിക്കാന്‍ ആദ്യം പഠിക്കുന്നത് ഇവിടെ നിന്നായിരിക്കും.
തലശ്ശേരിയില്‍ പെരുന്നാളുകള്‍ക്ക് പ്രത്യേക രസമായിരിക്കും. പഴയ കുറേ മുസ്‌ലിം തറവാടുകള്‍. അവിടങ്ങളിലെല്ലാം പെരുന്നാളിന് ഒരേപോലുള്ള ഒരുക്കങ്ങള്‍.... ഭക്ഷണ വൈവിധ്യത്തിന്റെ പുത്തന്‍ പരീക്ഷണങ്ങള്‍.... ഇന്ത്യയില്‍ ആദ്യം ക്രിക്കറ്റ് കളിച്ച അതേ മൈതാനി തന്നെയാണ് കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ ഈദ്ഗാഹും. മൈതാനിക്കു മുമ്പില്‍ തല ഉയര്‍ത്തി നില്‍ക്കുന്ന ഇന്തോ സാരസന്‍ മാതൃകയിലുള്ള ജുമുഅത്ത് പള്ളി. പുല്‍മൈതാനിയില്‍ നിരത്തി വിരിച്ച നമസ്‌ക്കാരപ്പായകള്‍ക്കപ്പുറത്ത് മനസ്സുകളുടെ ഐക്യപ്പെടല്‍... ഇപ്പോള്‍ ഇവിടെ കുറേ തറവാടുകള്‍ ഇല്ലാതായിക്കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. കൂട്ടുകുടുംബങ്ങളുടെ ജീവിതം കഥകള്‍ മാത്രമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു കാലം. ഒന്നിച്ചു കൂടി, പങ്കുവെക്കലുകളുടെ രസങ്ങള്‍ക്കപ്പുറം മനസ്സുകളുടെ അടുപ്പങ്ങളിലൂടെ ഒരു പെരുന്നാള്‍ കൂടി...

രണ്ടു

പെരുന്നാള്‍ കിനാവുകള്‍

ആലി ഹാജി പള്ളിയില്‍ നിന്നാണ് തുടങ്ങുക. തക്ബീര്‍ ചൊല്ലി ഒരുകൂട്ടം ആളുകള്‍ ജുമുഅത്ത് പള്ളിയിലേക്ക് നടക്കും. അക്കൂട്ടത്തില്‍ വമ്പന്മാരെല്ലാരുമുണ്ടാകും. കാലം അതാണ്. വേണമെങ്കില്‍ പഴമയുടെ, പൊട്ടിപ്പൊളിഞ്ഞ പ്രതീതിയുണ്ടാക്കുന്ന ബ്ലാക്ക് ആന്റ് വൈറ്റ് ഫിലിമില്‍ പകര്‍ത്താവുന്ന രംഗങ്ങള്‍. പക്ഷേ ഇതെല്ലാം ഇന്നുള്ളതിനേക്കാള്‍ മികച്ച തെളിച്ചമുള്ള ഡിജിറ്റല്‍ സാങ്കേതിക വിദ്യയിലാണ് പകര്‍ത്തേണ്ടത്. കാരണം അക്കാലമായിരുന്നു തലശ്ശേരിയുടെ ഏറ്റവും തെളിച്ചമുള്ള പെരുന്നാള്‍ കാലം.
അന്ന് സ്റ്റേഡിയം ജുമുഅത്ത് പള്ളി എന്ന പഴയ ജുമുഅത്ത് പള്ളിയില്‍ മാത്രമായിരുന്നു ഈദ്ഗാഹ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. തലശ്ശേരിയില്‍ മാത്രമല്ല, കേരളത്തില്‍ ആകെയുള്ള ഈദ്ഗാഹ് അതാണ്.
പെരുന്നാളിന് മുമ്പ്, നോമ്പുകാലത്ത്, പാനീസും കൈയ്യില്‍ തൂക്കി അത്താഴം ബാബമാര്‍ സഞ്ചരിച്ച വഴികളിലൂടെ പെരുന്നാള്‍ രാത്രി തക്ബീര്‍ ചൊല്ലി നീങ്ങുക ചെറു സംഘങ്ങളായിരിക്കും. റോഡില്‍ നിന്നും പടിപ്പുര കടന്നെത്തുന്ന ആലിഹാജി പള്ളിയിലെ പാറകൊണ്ടുള്ള ഹൗളില്‍ തണുത്ത വെള്ളമായിരിക്കും. ആലിഹാജി പള്ളിയിലേത് മാത്രമല്ല, ഓടത്തില്‍ പള്ളിയിലെ ഹൗളിലും നാരങ്ങാപ്പുറം പള്ളിയിലെ ഹൗളിലുമെല്ലാം അക്കാലത്ത് അത്രയും തണുപ്പുള്ള വെള്ളം തന്നെയാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. അക്കാലത്തിന്റെ തലശ്ശേരിക്കും നനുത്ത്, സുഖമുള്ള തണുപ്പ് നല്കുന്ന ഓര്‍മ്മക്കാലമാണ്.
തലശ്ശേരി ജുമുഅത്ത് പള്ളിക്ക് ആയിരം കൊല്ലത്തിലേറെ പഴക്കമുണ്ട്. ഇപ്പോള്‍ കാണുന്നതു പോലെ ജുമുഅത്ത് പള്ളി പണ്ടും മനോഹരമായിരിക്കണം. ഇന്തോ- സാരസന്‍ മാതൃകയില്‍ നിര്‍മ്മിച്ച കേരളത്തിലെ അപൂര്‍വ്വം പള്ളികളിലൊന്ന്. മാലിക് ഇബ്‌നു ദിനാറിന്റെ കാലത്തു തന്നെ ഈ പള്ളി നിര്‍മ്മിച്ചിരിക്കണം- കേരളത്തിലെ ആദ്യകാല പള്ളികളിലൊന്ന്. അറബി മലയാളം സാഹിത്യ വായനക്കാരെ കുടുകുടെ ചിരിപ്പിച്ച കുഞ്ഞായന്‍ മുസ്‌ല്യാരുടെ ഖബര്‍ ഈ പള്ളിപ്പറമ്പിലാണുള്ളത്.
സ്റ്റേഡിയം പള്ളിയുടെ മതിലിനോട് ചേര്‍ന്ന് നിര്‍മിച്ച മിംബര്‍. രണ്ട് പെരുന്നാള്‍ ദിനങ്ങളില്‍ മാത്രമാണ് അവിടെ ഖുതുബ നടക്കുക. പെരുന്നാളിന് തൊട്ടുമുമ്പ് പെയിന്റടിച്ച് മിംബര്‍ മനോഹരമാക്കിയിട്ടുണ്ടാകും. താത്കാലികമായി കെട്ടിയുയര്‍ത്തുന്ന കുട പെരുന്നാള്‍ നമസ്‌ക്കാരത്തിന് ശേഷമുള്ള ഖുതുബ പറയുമ്പോള്‍ ഖതീബിനെ വെയിലില്‍ നിന്നും രക്ഷപ്പെടുത്തും. പെരുന്നാള്‍ നമസ്‌ക്കാരത്തിനെത്തുന്നവരുടെ ശരീരത്തിന്റെ പിറകുവശം വിയര്‍ത്തൊലിക്കുമ്പോള്‍ ഖത്തീബിന്റെ മുഖത്തായിരിക്കും സൂര്യവെളിച്ചം മുഴുവന്‍.
കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ ഈദ്ഗാഹിന് ആദ്യത്തെ ക്രിക്കറ്റ് മൈതാനം സാക്ഷി. ചരിത്രം ചില കാത്തുവെപ്പുകളുടേത് കൂടിയാണ്. പന്തുരുളുന്ന പച്ച മൈതാനിയില്‍ അന്ന് രാവിലെ കളിയുണ്ടാവില്ല. പകരം വിശ്വാസികള്‍ക്ക് ആ സ്ഥലം വിട്ടുകൊടുക്കും. അത് തലശ്ശേരിയുടെ മഹത്തായ സാംസ്‌ക്കാരിക പൈതൃകം. മുസ്‌ലിംകള്‍ നമസ്‌ക്കരിക്കുമ്പോള്‍ ചുറ്റുവട്ടത്ത് അന്യമതസ്ഥര്‍ വന്നിരിക്കുന്നുണ്ടാകും. അവര്‍ പെരുന്നാള്‍ ഖുതുബയും കഴിഞ്ഞാണ് മടങ്ങിപ്പോവുക. വൈകിട്ട് അതേ മൈതാനിയില്‍ ഈദ് സംഗമം. അക്കാലത്തെ തലശ്ശേരിയുടെ സാംസ്‌ക്കാരിക പൈതൃകം അതായിരുന്നു. പെരുന്നാള്‍ നമസ്‌ക്കാരം പോലെതന്നെ തലശ്ശേരിക്കാര്‍ക്ക് ഏറെ പ്രധാനപ്പെട്ടതായിരുന്നു പെരുന്നാള്‍ സാംസ്‌ക്കാരിക സംഗമവും. അവിടെ പ്രസംഗിക്കാനെത്തിയിരുന്നത് ഓരോ മേഖലയിലേയും മികച്ചവരായിരുന്നു.
സ്റ്റേഡിയത്തിനപ്പുറത്ത്, ജുമാ മസ്ജിദിനു പിറകില്‍ തിരയടിച്ചു കയറുന്ന അറബിക്കടല്‍. കടല്‍ സംഗീതത്തിന്റെ തണുപ്പും വെയില്‍ സൂര്യന്റെ കരുത്തുമറിയുന്ന പ്രഭാതങ്ങളാണ് പെരുന്നാളുകള്‍ക്ക്.
കാലം മാറുന്നു. പഴയ ആലിഹാജി പള്ളി ഇപ്പോഴും മെയിന്‍ റോഡിലുണ്ട്. അവിടുത്തെ ഹൗളില്‍ ഇപ്പോഴും ആ തണുത്ത വെള്ളംതന്നെയാണുള്ളത്. പഴമയുടെ പ്രൗഢിയും തലയെടുപ്പോടെ ഇവിടെയുണ്ട്. മച്ചില്‍ തൂങ്ങുന്ന സ്ഫടിക വിളക്കുകള്‍, കൊത്തുപണിയുടെ സൗന്ദര്യം, നിലത്തു പാകിയ കല്ലുകള്‍... എല്ലാം ഇപ്പോഴും പഴയതുപോലെ തന്നെ. 'ഹനഫി' നിലപാടുകള്‍ തുടരുന്ന പള്ളിയാണെങ്കിലും 'ശാഫി'കള്‍ക്കൊന്നും അതിനോട് ഇഷ്ടക്കേട് ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
ആലി ഹാജി പള്ളിയില്‍ നിന്നും സ്റ്റേഡിയം പള്ളിയിലേക്കുള്ള തക്ബീര്‍ ജാഥകള്‍ ഇപ്പോള്‍ ഇല്ല. ഈദ് ഗാഹില്‍ കാല്‍നടയായി നമസ്‌ക്കാരത്തിന് പോകുന്നവരും കുറവ്. എല്ലാവരും ഇപ്പോള്‍ വാഹനത്തിലാണ് യാത്ര. ഈദ്ഗാഹിന് പുറത്ത് വാഹനങ്ങളുടെ നീണ്ട നിര. നഗരത്തിലെ കുരുങ്ങിക്കുഴയുന്ന ട്രാഫിക്ക് നിയന്ത്രിക്കാന്‍ പൊലീസുകാരുടെ പട. ഈദ് മുബാറക്കിന്റെ അഭിവാദ്യക്കൈമാറ്റത്തിലെ സ്‌നേഹാശ്ലേഷങ്ങള്‍.
ഒരു പെരുന്നാല്‍ കൂടി കാലത്തിനു പിന്നിലേക്ക് മറയുന്നു. മാസം കണ്ടോ എന്നറിയാനുള്ള തലേരാത്രിയുടെ കാത്തിരിപ്പിനാണ് പെരുന്നാള്‍ പകലിനേക്കാള്‍ രസം. ഈദ് നമസ്‌ക്കാരം കഴിയുന്നതോടെ പെരുന്നാള്‍ രസവും തീരുന്നു.
കാലം ഉരുണ്ടു തീരുമ്പോള്‍ ചന്ദ്രന്‍ ആകാശക്കോണില്‍ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് ചിരിക്കുന്നുണ്ടാകും. വെളിച്ചം വിതറാന്‍ സൂര്യനുമുണ്ടാകും. മനുഷ്യന്‍ മാത്രം തലമുറകള്‍ മാറിമാറിത്തീരും. അതിനിടയില്‍ ജീവാംശങ്ങളില്‍ ഒളിപ്പിച്ചുവെച്ച കുറേ ഓര്‍മ്മകള്‍ കൈമാറിപ്പോകുന്നുണ്ടാകണം. അവിടെ ഒരോ പെരുന്നാളിനും ആലിഹാജി പള്ളിയില്‍ നിന്നും ജുമാ മസ്ജിദിലേക്ക് തക്ബീര്‍ ചൊല്ലി നടന്നു പോകുന്നവരുണ്ടാകും. വമ്പന്മാര്‍ക്കു പിറകില്‍ ആവേശത്തോടെ തക്ബീര്‍ ചൊല്ലുന്ന കുട്ടികളുണ്ടാവും. ഇരുണ്ട വഴികളില്‍ നടന്നു പോകുന്നയാളുടെ കൈകളില്‍ അങ്ങോട്ടുമിങ്ങോട്ടും നീങ്ങുന്ന പാനീസിന്റെ വെളിച്ചമുണ്ടാകും. നീണ്ട നിഴലുകളുണ്ടാകും. പിന്നെ, കുറേ പെരുന്നാള്‍ കിനാക്കളും....

Wednesday, September 8, 2010

നോമ്പിന്റെ സുഗന്ധം തുര്‍ക്കുമാന്‍ ഗേറ്റില്‍ നിന്ന് തായത്തെരുവിലേക്ക്



നോമ്പ് ആദ്യം സുഗന്ധമായാണ് അനുഭവപ്പെടുക. തുടക്കം മാത്രമല്ല, ഞങ്ങള്‍ തലശ്ശേരിക്കാര്‍ക്ക് റമദാനെന്നാല്‍ ആദ്യം മുതല്‍ അവസാനം വരെ സുഗന്ധത്തിന്റെ അകമ്പടിയുള്ള മാസമാണ്. ഞങ്ങളുടെ പ്രൗഢവും ഗംഭീരവുമായ ഭക്ഷണ പദാര്‍ഥങ്ങള്‍ തീന്മേശകളെ ഉയര്‍ച്ച താഴ്ചകളില്ലാതെ അലങ്കരിക്കുന്നത് ഈ മാസത്തിലാണ്. ഞങ്ങളുടെ ഭക്ഷണ രീതികളെ മറ്റുള്ളവര്‍ എന്തുപറയുന്നെന്നും എന്ത് വിളിക്കുന്നുവെന്നും ഞങ്ങളാരും പരിഗണിക്കാറേയില്ല. പേര്‍ത്തും പേര്‍ത്തും ഞങ്ങളുടെ ഭക്ഷണ രീതികളെ കളിയാക്കുകയും അതിശയത്തോടെ കാണുകയുമൊക്കെ ചെയ്ത പലരും പിന്നീട് അതിഥികളായി ഇവയൊക്കെ കഴിക്കുകയും അനുമോദിക്കുകയുമൊക്കെ ചെയ്തിട്ടുണ്ടെന്നത് വേറെ കഥ.
നോമ്പിന്റെ ആദ്യ സുഗന്ധം അടിച്ചു കയറുക പള്ളികളില്‍ നിന്നാണ്. നോമ്പ് തുടങ്ങാന്‍ കഷ്ടിച്ച് ഒരാഴ്ച ബാക്കിയുണ്ടാകുമ്പോഴായിരിക്കും പള്ളികളില്‍ വെള്ള പൂശുകയും പഴയ പുല്‍പ്പായകള്‍ മാറ്റി പുതിയത് വിരിക്കുകയും ചെയ്യുക. നോമ്പിന് പുതിയ പായയുടെ മണം കൂടിയുണ്ട്. പള്ളിച്ചുമരിലടിച്ച ചുണ്ണാമ്പിന്റേയും പുതിയ പായകളുടേയും മണവും നോമ്പ് എത്തിയെന്ന് ഓര്‍മ്മിപ്പിക്കും. നോമ്പ് സുഗന്ധമായി പിന്നെ അറിയുക ഉന്നക്കായയുടേയും ഇറച്ചിപ്പത്തിലിന്റേയും കോഴിയടയുടേയും കൈവീശലിന്റേയും ഉള്ളിവടയുടേയും പരിപ്പു വടയുടേയും ബ്രഡ് പൊരിച്ചതിന്റേയും കായ നിറച്ചതിന്റേയും പെട്ടിപ്പത്തിലിന്റേയും അപ്പം നിറച്ചതിന്റേയും തരി കാച്ചിയതിന്റേയും കഞ്ഞിയുടേയും കക്കറോട്ടിയുടേയും അരിയൊറോട്ടിയുടേയും നെയ്പ്പത്തിലിന്റേയും ഇറച്ചിക്കൂട്ടാന്റേയുമൊക്കെ മണമായാണ്. ഇങ്ങനെ പറയുമ്പോള്‍ തോന്നുക നോമ്പെന്നാല്‍ തലശ്ശേരിക്കാര്‍ക്ക് (തലശ്ശേരി എന്നതിനെ കണ്ണൂരെന്നും മാഹിയെന്നുമൊക്കെ കൂടി വായിക്കാവുന്നതാണ്) തിന്നാനുള്ള മാസമെന്നാണ്. എന്നാല്‍ കേട്ടോളൂ, ഞങ്ങളുടെ നാട്ടിലെ പെണ്ണുങ്ങള്‍ (ആണുങ്ങളും) അത്താഴത്തിന് ശേഷം ഖുര്‍ആന്‍ പാരായണം ചെയ്ത്, പള്ളികളില്‍ പ്രഭാഷണങ്ങള്‍ ശ്രദ്ധിച്ച് ഇബാദത്തുകളില്‍ മുഴുകി വൈകിട്ട് രണ്ടോ മൂന്നോ മണിക്കൂറുകള്‍ കൊണ്ടാണ് തീന്മേശയൊരുക്കാനും വയറു നിറയ്ക്കാനുമുള്ള കൊതിപ്പിക്കുന്ന വിഭവങ്ങള്‍ ഉണ്ടാക്കുന്നത്. സംശയം തീര്‍ക്കാന്‍ തലശ്ശേരി വന്ന് ഒരു നോമ്പ് തുറന്നു പോവുന്നതിനും സന്തോഷമേയുള്ളു.
പറഞ്ഞു വരുന്നത് മുഗള്‍ ഭരണത്തിന്റെ 'തിരു'ശേഷിപ്പുകള്‍ ബാക്കിയുള്ള പഴയ ദല്‍ഹിക്കും കേരളത്തിലെ ഏക മുസ്‌ലിം രാജവംശമായ അറക്കലിന്റെ അടയാളങ്ങള്‍ ഇപ്പോഴും ബാക്കി കിടക്കുന്ന കണ്ണൂരിലെ തായത്തെരുവിനും നോമ്പിന്റെ രാത്രികള്‍ക്കുള്ള അതിശയിപ്പിക്കുന്ന സാമ്യത്തെ കുറിച്ചാണ്. ആറ്് വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്ക് മുമ്പ് പഴയ ദല്‍ഹിയിലെ തുര്‍ക്കുമാന്‍ ഗേറ്റും ഉര്‍ദു ബസാറും ജുമാമസ്ജിദും ചാന്ദ്‌നിചൗക്കുമൊക്കെ സന്ദര്‍ശിച്ചത് ഒരു റമദാന്‍ രാത്രിയിലായിരുന്നു. കൂടെ സുഹൃത്തും നേരത്തെ ചന്ദ്രികയിലും വര്‍ത്തമാനത്തിലും സഹപ്രവര്‍ത്തകനും പിന്നീട് ദല്‍ഹി ചന്ദ്രിക ബ്യൂറോവിലും മില്ലി ഗസറ്റിലും ഏഷ്യന്‍ ഏജിലും മലയാളം ന്യൂസ് ദല്‍ഹി റിപ്പോര്‍ട്ടറും ഇന്ത്യന്‍ എക്‌സ്പ്രസ് ചെന്നൈ സീനിയര്‍ റിപ്പോര്‍ട്ടറുമൊക്കെയായി പ്രവര്‍ത്തിച്ചിരുന്ന എ പി മുഹമ്മദ് അഫ്‌സലാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. പഴയ ദല്‍ഹിയും തുര്‍ക്കുമാന്‍ഗേറ്റും ഉര്‍ദു ബസാറുമൊക്കെ അവന്റെ സ്വപ്ന പ്രദേശങ്ങളായിരുന്നു. അതിനുമപ്പുറത്ത് അഭയ കേന്ദ്രങ്ങളായിരുന്നു.
പുതിയ ദല്‍ഹിയില്‍ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി വീതി കുറഞ്ഞ നിരത്തുകളും തീപ്പെട്ടി അടുക്കിയതു പോലുള്ള വീടുകളുമുള്ള പഴയ ദല്‍ഹി മുസ്‌ലിം ഭൂരിപക്ഷ പ്രദേശമാണ്. ഇടുങ്ങിയ വഴികളിലൂടെ ചീറിപ്പായുന്ന ഇരുചക്ര വാഹനങ്ങളും ആഞ്ഞു ചവിട്ടി ഇടുക്കുകളിലൂടെ കടന്നു പോകുന്ന സൈക്കിള്‍ റിക്ഷകളും പര്‍ദ്ദയണിഞ്ഞ് (പര്‍ദ്ദയില്ലാതെ ഫാഷന്‍ വേഷത്തിലും) ഏത് രാത്രിയിലും ഭയമില്ലാതെ കടന്നു പോകുന്ന സ്ത്രീകളും പെണ്‍കുട്ടികളും, ഷെര്‍വാണി ധരിച്ച് മുഗള്‍ ഭരണത്തിന്റെ ഏതോ മധുര സ്മരണയിലെന്നപോലെ വെറുതെ ബീഡിയും വലിച്ചിരിക്കുന്ന പുരുഷന്മാരുമൊക്കെ ഇവിടുത്തെ കാഴ്ചകളാണ്. തുര്‍ക്കുമാന്‍ഗേറ്റ് കടക്കുന്നതോടെ പാലും നെയ്യുമൊക്കെ കൂടിച്ചേര്‍ന്ന ഒരു ഗന്ധമാണ് ആദ്യം മൂക്കിലെത്തുക. വടക്കേ ഇന്ത്യക്കാരന്റെ പാലും നെയ്യുമൊക്കെ ചേര്‍ന്ന വിഭവത്തോടും ഗന്ധത്തോടുമൊക്കെ മലയാളി ആദ്യം വിമുഖത പ്രകടിപ്പിക്കുമെങ്കിലും പിന്നീട് അതിനോട് താദാത്മ്യം പ്രാപിക്കും.
വഴികളും റോഡുകളും കെട്ടുപിണഞ്ഞു കിടക്കുന്ന പഴയ ദല്‍ഹിയിലെ തെരുവുകളില്‍ ആദ്യമെത്തുമ്പോള്‍ ആരും അതിശയിച്ചു പോകും. എല്ലാറ്റിനും ഒരേ വീതിയും ഒരേ തിരക്കും... സമാനമായ കാഴ്ച. എല്ലായിടത്തും ഇരുചക്ര വാഹനങ്ങളും സൈക്കിള്‍ റിക്ഷകളും ചീറിപ്പായുന്നുണ്ടാകും. കുട്ടികള്‍ സൈക്കിള്‍ റിക്ഷയുടെ പിറകില്‍ തൂങ്ങി കളിക്കുന്നുണ്ടാകും. വാഹനങ്ങള്‍ ഇടതടവില്ലാതെ ഓടുന്ന റോഡില്‍ കുഞ്ഞുങ്ങള്‍ ഉള്‍പ്പെടെ കളിക്കുന്നത് കണ്ടാല്‍ പേടി തോന്നും. വാഹനങ്ങള്‍ മാത്രമല്ല, മനുഷ്യരും ഇതേ റോഡിലൂടെയാണ് ഒഴുകുന്നത്. പഴയ ദല്‍ഹിയില്‍ രാത്രികളിലാണ് ജീവിതം കൂടുതല്‍ സജീവമാകുന്നതെന്ന് തോന്നുന്നു.
റമദാന്‍ രാത്രികള്‍ സജീവമാക്കുകയെന്നാല്‍ തറാവീഹ് നമസ്‌ക്കരിക്കുകയെന്നും ഖുര്‍ആന്‍ പാരായണം ചെയ്യുകയെന്നുമൊക്കെയുള്ള അര്‍ഥം പഴയ ദല്‍ഹിയിലുമുണ്ട്. അത്രതന്നെ പ്രാധാന്യത്തോടെ അവര്‍ തെരുവിലെ അലച്ചിലിനേയും കാണുന്നുണ്ട്. പാലുകൊണ്ടും നെയ്യുകൊണ്ടും ഇറച്ചികൊണ്ടും ഉണ്ടാക്കിയ വിഭവങ്ങള്‍ക്ക് ആവശ്യക്കാര്‍ ഏറെയാണ്. ഓരോ പീടിക മുറിയിലും വ്യത്യസ്തമായ വിഭവങ്ങളുണ്ടാക്കി വാങ്ങാനെത്തുന്നവരെ കാത്തുനില്‍ക്കുന്നുണ്ടാകും. റോഡരികുപറ്റി ഒറ്റ മേശയില്‍ ഒതുക്കിയ ഭക്ഷണ വില്‍പന ശാലകളുമുണ്ട്. റോഡരികിലെ തിരക്കില്‍ നിന്ന് കടയിലെ സാധനങ്ങള്‍ വാങ്ങി അഴിടെ നിന്നുതന്നെ ഭക്ഷണം കഴിക്കാം. വലിയ ഹോട്ടലുകളില്‍ കയറണമെന്നുള്ളവര്‍ക്ക് അങ്ങനെയാകാം. ഹോട്ടലിനു മുമ്പില്‍ നിരന്നിരിക്കുന്ന പട്ടിണിപ്പാവങ്ങളെ കണ്ടില്ലെന്ന് നടിക്കാം. ഏതെങ്കിലും പണക്കാരന്‍ സ്‌പോണ്‍സര്‍ ചെയ്ത ഭക്ഷണം വിതരണം ചെയ്യുന്നതുവരെ പാവങ്ങളുടെ ഹോട്ടലിനു മുമ്പില്‍ അച്ചടക്കത്തോടെ ഇരിക്കും. തനിക്ക് നേരമുള്ളപ്പോള്‍ ഹോട്ടലുകാരന്‍ ഭക്ഷണം നല്കുമ്പോള്‍ അവിടെ തിക്കും തിരക്കും രൂപപ്പെടും.
മസാല ചേര്‍ത്ത് കനലിന്റെ ആവിയില്‍ പൊരിച്ചെടുക്കുന്ന ചിക്കന്‍ കബാബുകള്‍ തിന്നാന്‍ ഏറെ രുചിയുള്ളതാണെന്ന് അഫ്‌സല്‍ പറയുമായിരുന്നു. റോഡരികില്‍ കനലിനു മുകളില്‍ വലിയ ചെമ്പുകളില്‍ ഒരുക്കിയ ബിരിയാണി ത്രാസില്‍ തൂക്കി നല്‍കുമ്പോള്‍ അതിനും ഭയങ്കര രുചിയാണെന്ന് അഫ്‌സല്‍. മുന്നൂറ് ഗ്രാം ബിരിയാണിക്ക് പത്ത് രൂപയായിരുന്നു വില. ഏതായാലും ഇവയൊന്നും പരീക്ഷിക്കാനുള്ള ധൈര്യം എനിക്ക് അന്നുണ്ടായിരുന്നില്ല. ദല്‍ഹി തെരുവുകളിലെ അലച്ചിലും നാടുവിട്ടുള്ള ദുരിത ജീവിതവും അവനെ എന്തിനോടും ഇഴുകിച്ചേരാന്‍ പ്രാപ്തനാക്കിയിരുന്നു. അതുകൊണ്ടായിരിക്കണം പകലിനേക്കാള്‍ രാത്രി ജീവിതമുള്ള തുര്‍ക്കുമാന്‍ ഗേറ്റിനേയും അവിടുത്തുകാരേയും അവന്‍ ഏറെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടത്; ആഴ്ചയില്‍ ഒരിക്കലെങ്കിലും ആ പ്രദേശം സന്ദര്‍ശിക്കാന്‍ അവന്‍ ശ്രദ്ധവെച്ചത്. മാത്രമല്ല, പൗരാണികതയെ സ്‌നേഹിക്കുന്നവര്‍ക്ക് ഒരു വല്ലാത്ത ഗൃഹാതുരത്വം ആ പ്രദേശം സമ്മാനിച്ചിരുന്നു.
പഴയ ദല്‍ഹിയുടെ കാഴ്ചയില്‍ നിന്നും അനുഭവങ്ങള്‍ ഇങ്ങ് കേരളത്തിലേക്കെത്തുന്നു. രാജവാഴ്ചയുടെ ഓര്‍മ്മകള്‍ പേറുന്ന പഴയ ദല്‍ഹിക്കും അത്രത്തോളമല്ലെങ്കിലും രാജവാഴ്ച ഓര്‍മ്മിപ്പിക്കുന്ന കണ്ണൂരിലെ തായത്തെരുവിനും കാഴ്ചയ്ക്കും ജീവിതത്തിനുമൊക്കെ ചില സാമ്യങ്ങളുണ്ട്. ഇടുങ്ങിയ തെരുവുകള്‍ അങ്ങോട്ടുമിങ്ങോട്ടും പോകുന്ന പഴയ ദല്‍ഹി പോലെ തായത്തെരുവിലും ഇടുങ്ങിയ വഴികള്‍ എങ്ങോട്ടൊക്കെയോ പോകുന്നുണ്ട്. തൊട്ടുതൊട്ടുള്ള കുഞ്ഞുകുഞ്ഞു കെട്ടിടങ്ങള്‍ക്കാണ് അവിടെ വീടെന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നതെങ്കില്‍ ഇവിടെ വീടുകള്‍ വലുതാണ്- അവ അടുത്തടുത്താണെങ്കിലും! പണ്ടെന്നോ പോയ്‌പ്പോയ സുവര്‍ണ്ണ കാലത്തെ ഓര്‍മ്മിച്ചാണ് പഴയ ദല്‍ഹിയിലുള്ളവര്‍ സ്വപ്നങ്ങള്‍ നെയ്യുന്നതെന്നപോലെ തായത്തെരുവിലും ഏതൊക്കെയോ പഴമയുടെ സുഗന്ധമുള്ള ഓര്‍മ്മകള്‍ താലോലിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. പഴയ ദല്‍ഹിയിലുള്ളവര്‍ തങ്ങളുടെ പഴമയുടെ സംസ്‌ക്കാരം കൈവിടാത്തതുപോലെ തായത്തെരുവിലുള്ളവരും തങ്ങളുടെ പഴമ കൈവിട്ടിട്ടില്ല. തായത്തെരുവിലും രാത്രി ജീവിതത്തിനാണ് ആസ്വാദ്യത കൂടുതല്‍. (നോമ്പിന് രാത്രികള്‍ കൂടുതല്‍ സജീവമാകുന്നു. മറ്റു മാസങ്ങളില്‍ തായത്തെരുവില്‍ അത്ര പെട്ടെന്നൊന്നും രാത്രി എത്താറില്ല.) റോഡുകള്‍ തുര്‍ക്കുമാന്‍ ഗേറ്റിലേയും ഉര്‍ദു ബസാറിലേയും പോലെ വീതി കുറഞ്ഞതല്ല. എങ്കിലും ചീറിപ്പായുന്ന ഇരുചക്ര വാഹനങ്ങളും സൈക്കിളുമായി റോഡില്‍ കളിക്കുന്ന ചെറിയ കുട്ടികളും പീടിക വരാന്തയില്‍ സൊറ പറയുന്ന പുരുഷന്മാരുമൊക്കെ ഇവിടേയുമുണ്ട്.
പഴയ ദല്‍ഹിയില്‍ റമദാന്‍ നാളുകളില്‍ രാത്രി തറാവീഹ് നമസ്‌ക്കരിക്കണമെന്ന് നിര്‍ബന്ധമുള്ളവരെ പോലെ തന്നെ അതില്‍ തീരെ ശ്രദ്ധയില്ലാത്തവരേയും കാണാന്‍ കഴിഞ്ഞിരുന്നു. തൊട്ടടുത്ത പള്ളിയില്‍ നമസ്‌ക്കാരം നടക്കുമ്പോള്‍ റോഡില്‍ സൊറ പറഞ്ഞും ബീഡി വലിച്ചും ചായ കുടിച്ചും നേരം കൊല്ലുന്ന നിരവധി പേരുണ്ടായിരുന്നു. ചിക്കന്‍ കബാബും ബിരിയാണിയുമൊക്കെ നിരന്തരം വിറ്റുപോകുന്ന കടകള്‍ക്കു മുമ്പില്‍ നല്ല തിരക്കായിരിക്കും. തായത്തെരുവിലേയും സിറ്റിയിലേയും കബാബ് കടകള്‍ക്കു മുമ്പിലും 'ചെത്തയിസ്' വില്‍ക്കുന്നിടത്തും ഐസ്‌ക്രീം വില്‍പ്പന ശാലയ്ക്കു മുമ്പിലും വല്ലാത്ത തിരക്കായിരിക്കും നോമ്പിന്റെ രാത്രികളില്‍. അറക്കല്‍ കൊട്ടാരത്തിലെ ഗോപുര മണിക്കു മുമ്പിലെ വഴിയില്‍ കബാബ് കടകളും ചെത്തയിസ് ടെന്റുകളും കാവ വില്‍പ്പന ശാലകളും നോമ്പുകാലത്ത് മാത്രമായി രാത്രി സജീവമായി പ്രവര്‍ത്തിക്കുമ്പോള്‍ തൊട്ടപ്പുറത്തെ പള്ളികളില്‍ തറാവീഹ് നമസ്‌ക്കാരം മുറപോലെ നടക്കുകയായിരിക്കും. അടുത്തടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പള്ളികളില്‍ നിറയെ ആളുകളുണ്ടാകും. തറാവീഹിന് ശേഷം കബാബ് തിന്നാനും ചെത്തയിസ് ആസ്വദിക്കാനും കാവ കുടിക്കാനും പള്ളിയില്‍ നിന്നിറങ്ങിയ ആളുകളില്‍ നല്ലൊരു ഭാഗം എത്തും. രാത്രികളില്‍ തുര്‍ക്കമാന്‍ ഗേറ്റിലേതു പൊലെ ഭയലേശമില്ലാതെ തായത്തെരുവിലും ചെറിയ കുട്ടികള്‍ ഉള്‍പ്പെടെയുളളവര്‍ അലങ്കരിച്ച പാതകളിലൂടെ നോമ്പിനെ 'ഹയാത്താ'ക്കുകയായിരിക്കും.
രാജഭരണത്തിന്റെ മധുരമുള്ള ഓര്‍മകള്‍ പേറുന്നുണ്ട് പഴയ ദല്‍ഹിയിലേയും തായത്തെരുവിലേയും പാതകള്‍ എന്നതായിരിക്കണം ഇവ രണ്ടിനേയും സാമ്യപ്പെടുത്തുന്നത്. രണ്ടിടത്തേയും ചിക്കന്‍ കബാബിന് ഒരേ ഗന്ധമെന്നത് ഈ രണ്ടു നാട്ടുകാരും തമ്മിലുള്ള എന്തൊക്കെയോ ബന്ധങ്ങള്‍ വെളിപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. അല്ലെങ്കില്‍ അതിന്നുമപ്പുറം നമ്മുടെ കണക്കു കൂട്ടലുകള്‍ക്ക് കണ്ടെത്താനാവാത്ത ചില അംശബന്ധങ്ങള്‍ ഇവയ്ക്ക് രണ്ടിനുമുണ്ടായിരിക്കാമല്ലോ.
ഇപ്പോള്‍, നോമ്പിന്റെ ഗന്ധമെന്നാല്‍ എനിക്ക് പള്ളിയിലെ ചുണ്ണാമ്പ് വലിച്ച ചുമരിന്റേയും പുതിയ പുല്‍പ്പായയുടേയും ഉമ്മയുണ്ടാക്കുന്ന ഉന്നക്കായയുടേയും മാത്രം മണമല്ല; പഴയ ദല്‍ഹിയിലെ തിരക്കുള്ള തെരുവുകളിലെ പാലും നെയ്യും ഇറച്ചിയും കൂടിച്ചേര്‍ന്ന ഭക്ഷണങ്ങളുടേയും തായത്തെരുവിലെ ചിക്കന്‍ കബാബിന്റേയും ചെത്തയിസിന്റേയും കാവയുടേയും കൂടി മണമാണ്.

Wednesday, September 1, 2010

ക്ലാസ്സ്മേറ്റ്‌സ്




വെള്ളിത്തിരയില്‍ നിറഞ്ഞാടുന്ന യുവത്വം പാടിത്തീര്‍ക്കുന്നു.
മതിയാവില്ലൊരുനാളിലും ഈ നല്ലൊരു നേരം
ഇനിയില്ലിതുപോലെ സുഖമറിയുന്നൊരു കാലം...

വീട്ടില്‍ പണിയൊതുക്കി, മകളുടെ കുട്ടിയെ അടുത്ത വീട്ടിലാക്കി, സൊറ പറഞ്ഞ്, കയറ്റം കയറി, വിശാലമായ കുന്നിന്‍പുറത്തെ വളര്‍ന്നുപൊങ്ങിയ പുല്ലുകള്‍ വകഞ്ഞുമാറ്റി, കംബ്ലാരി ഇ കെ നായനാര്‍ സ്മാരക വായനശാലയിലെ അക്ഷയ ക്ലാസ്സ് മുറിയില്‍ മൂവര്‍ സംഘമെത്തിയത് പഠിക്കാനാണ്- കംപ്യൂട്ടര്‍ പഠിക്കാന്‍! കണ്ണൂര്‍ ജില്ലയിലെ ശ്രീകണ്ഠപുരത്തിനു സമീപം വള്ള്യാട് പട്ടികവര്‍ഗ്ഗ കോളനിയിലെ 66 വയസ്സുകാരി എം ചിയ്യയിയും 60 വയസ്സുള്ള കിഴക്കെ പുരയില്‍ ജാനകിയും 52കാരി പെരിങ്കൊളവന്‍ നാരായണിയും ക്ലാസ്‌മേറ്റ്‌സാണ്. വെറും ക്ലാസ്സ്‌മേറ്റ്‌സല്ല- ഇ ക്ലാസ്‌മേറ്റ്‌സ്. മൂന്നു പേരും ഒരുമിച്ചാണ് കംപ്യൂട്ടര്‍ ക്ലാസ്സിനു പോയിരുന്നത്. മുമ്പൊരിക്കലും അവര്‍ പഠിക്കാന്‍ പോയിട്ടില്ല, സ്‌കൂളിലും കുടിപ്പള്ളിക്കൂടകത്തിലുമൊന്നും അവര്‍ പഠിച്ചിട്ടേയില്ല. പിന്നെ, ഇപ്പോഴെന്താണിങ്ങനെ!
ചീയ്യയിയുടേയും ജാനകിയുടേയും നാരായണിയുടേയും മക്കളൊക്കെ സ്‌കൂളിലും കോളെജിലും പോയിട്ടുണ്ട്. എന്നാല്‍ അവരാരും കംപ്യൂട്ടര്‍ പഠിച്ചിട്ടില്ല. അമ്മമാര്‍ക്കാകട്ടെ സ്‌കൂള്‍ വിദ്യാഭ്യാസം തീരെയില്ലെങ്കിലും മക്കളെ കവച്ചു വെക്കാന്‍ അവര്‍ കംപ്യൂട്ടര്‍ പഠിച്ചിട്ടുണ്ട്.

കംപ്യൂട്ടര്‍ കാണാനൊരു മോഹം
അമ്മമാര്‍ക്ക് ആദ്യമുണ്ടായിരുന്ന ആഗ്രഹം കംപ്യൂട്ടര്‍ കാണണമെന്നുമാത്രമായിരുന്നു. കംപ്യൂട്ടര്‍ പഠിക്കാന്‍ അമ്മയ്ക്ക് കണ്ണ് കാണില്ലെന്ന് മക്കള്‍ പറഞ്ഞ് കളിയാക്കി. അപ്പോള്‍ ചിയ്യയിക്ക് തോന്നിയത് കംപ്യൂട്ടര്‍ പഠിക്കാനല്ലല്ലോ കാണാനല്ലേ പോകുന്നത് എന്നായിരുന്നു. കംപ്യൂട്ടര്‍ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹം പഠിക്കുന്നതിലേക്ക് വഴിമാറിയപ്പോള്‍ ഒരു ഗ്രാമം മുഴുവന്‍ കംപ്യൂട്ടര്‍ സാക്ഷരത കൈവരിച്ചു. അക്ഷയ പദ്ധതിക്കു കീഴില്‍ സമ്പൂര്‍ണ്ണ കംപ്യൂട്ടര്‍ സാക്ഷരത കൈവരിച്ച പഞ്ചായത്തായി കണ്ണൂര്‍ ജില്ലയിലെ ശ്രീകണ്ഠപുരം മാറി.
ജീവിതത്തില്‍ പേനയും പെന്‍സിലുമെടുത്ത് എഴിതിയിട്ടില്ലാത്ത ചീയ്യയിയും ജാനകിയും നാരായണിയുമെല്ലാം കീബോര്‍ഡും മൗസും ഉപയോഗിച്ച് സാക്ഷരരായി. എഴുതാനും വായിക്കാനും പഠിച്ചില്ലെങ്കിലും കംപ്യൂട്ടര്‍ എന്താണെന്ന സാമാന്യ വിവരം കിട്ടി. കംപ്യൂട്ടര്‍ കണ്ടപ്പോഴുള്ള ആഹ്ലാദം അത് പഠിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹമായി മാറിയപ്പോള്‍ ചീയ്യയി മെല്ലെ മെല്ലെ കീബോര്‍ഡില്‍ വിരലുകളമര്‍ത്തി. മൗസ് ഉപയോഗിച്ച് കൈയ്യടക്കം വരുത്തി. പിന്നെ കംപ്യൂട്ടറിനെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടു. കംപ്യൂട്ടറിനോട് സൗഹൃദം കാണിച്ചു. ഒടുവില്‍ കംപ്യൂട്ടറും ചിയ്യയിയോട് സൗഹൃദം കാണിച്ചു. അങ്ങനെ ചിയ്യയി കേരളത്തിന്റെ ചരിത്രത്തില്‍ ഇടം പിടിച്ചു. കേരളത്തെ സമ്പൂര്‍ണ്ണ സാക്ഷരതാ സംസ്ഥാനമായി പ്രഖ്യാപിച്ച മലപ്പുറത്തുകാരി ചേലക്കാടന്‍ ആയിഷയെ പോലെ ചിയ്യയിയും ചരിത്രമായി. കേരളത്തിലെ സമ്പൂര്‍ണ്ണ കംപ്യൂട്ടര്‍ സാക്ഷരത കൈവരിച്ച ആദ്യഗ്രാമപഞ്ചായത്തായി ശ്രീകണ്ഠപുരത്തെ പ്രഖ്യാപിച്ചത് ചിയ്യയി ആയിരുന്നു. സംസ്ഥാന ആരോഗ്യമന്ത്രി പി കെ ശ്രീമതിയും കെ സി ജോസഫ് എം എല്‍ എയും കേരള സ്റ്റേറ്റ് അക്ഷയ പ്രൊജക്ട് ഡയറക്ടര്‍ ടി കെ മന്‍സൂറും പിന്നെ നിരവധി പ്രസംഗകരും നിറഞ്ഞ വേദിയില്‍, തന്റെ നാട്ടുകാരായ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകള്‍ക്കു മുമ്പില്‍, ലോകത്തേക്ക് തുറന്നുവെച്ച ക്യാമറക്കണ്ണുകളെ സാക്ഷി നിര്‍ത്തി ചിയ്യയി പ്രസംഗിച്ചു: 'ബഹുമാനപ്പെട്ട അധ്യക്ഷന്‍ കെ സി ജോസഫ്, ആരോഗ്യമന്ത്രി പി കെ ശ്രീമതി ടീച്ചര്‍.......' സ്‌കൂളില്‍ പോയി പഠിച്ചിട്ടാല്ലത്തു പോലെ ചീയ്യയി അതിനു മുമ്പൊരിക്കലും സ്റ്റേജിലും കയറിയിരുന്നില്ല. മൈക്കിനു മുമ്പില്‍ നിന്നിരുന്നില്ല. എന്നിട്ടും ചിയ്യയി എന്ന പട്ടികവര്‍ഗ്ഗക്കാരിയായ അറുപത്തിയാറു വയസ്സുകാരി ചെറിയ വിറയലോടെ ലോകത്തോട് വിളിച്ചു പറഞ്ഞു. ഇതാ എന്റെ ഗ്രാമം കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ സമ്പൂര്‍ണ്ണ കംപ്യൂട്ടര്‍ സാക്ഷരഗ്രാമമായിരിക്കുന്നു. അക്ഷയ അംബാസിഡര്‍ മമ്മൂട്ടി പറയുന്നതു പോലെ അക്ഷയ അറിവിന്റെ ജാലകം ഞങ്ങളിതാ തുറന്നിട്ടിരിക്കുന്നു.

കംപ്യൂട്ടറില്‍ മാങ്ങ പറിച്ചു, ജീവിതത്തില്‍ റബ്ബര്‍ പാലെടുത്തു
ശ്രീകണ്ഠപുരം ടൗണില്‍ നിന്നും കയറ്റവും ഇറക്കവുമുള്ള വഴികളിലൂടെ, മലയിലെ കുണ്ടും കുഴിയും നിറഞ്ഞ പാതകളിലൂടെ, ഇരുഭാഗത്തും കല്‍പണകളുള്ള മലമ്പാത ചെന്ന് ചേരുന്നത് പട്ടികവര്‍ഗ്ഗ കോളനികളിലാണ്. മാവിലന്‍ സമുദായ അംഗങ്ങള്‍ താമസിക്കുന്ന കംബ്ലാരിയും വള്ള്യാടുമാണ് ഇവിടുത്തെ കോളനികള്‍. അക്ഷയ പ്രഖ്യാപനം നടത്തിയ ചീയ്യയിയുടെ വീട് ചോദിച്ചപ്പോള്‍ മൂന്നുംകൂടിയ വഴിയിലെ ഹോട്ടലിലുള്ളവര്‍ കൂടെയൊരു പയ്യനെ അയച്ചു തന്നു. പത്താം ക്ലാസ്സില്‍ പഠനം നിര്‍ത്തി കൂലിപ്പണിക്കു പോകുന്ന പയ്യന്‍. അവന്റെ കൂടെ ടാറിട്ട റോഡിറങ്ങി, മഴക്കാലത്ത് വെള്ളമൊഴുകുന്നതും വേനലിലും മഴയിലും വഴിയായുപയോഗിക്കുന്നതുമായ കുഞ്ഞിടവഴിയിലൂടെ നടന്ന്, റബ്ബര്‍ മരങ്ങള്‍ക്കിടയിലെ തണുപ്പിലൂടെ കടന്ന് ചീയ്യയിയുടെ വീട്ടിലെത്തി. തണുത്ത അന്തരീക്ഷത്തിനു നടുവിലെ വീട്ടില്‍ കോരന്‍ മാത്രമാണ് അപ്പോഴുണ്ടായിരുന്നത്. കണ്ണിന് ഓപ്പറേഷന്‍ കഴിഞ്ഞതിനാല്‍ പണിക്കു പോകാനാകാതെ വീട്ടില്‍ വിശ്രമിക്കുന്ന കോരേട്ടന്‍ ചീയ്യയിയുടെ ഭര്‍ത്താവാണ്. കുറച്ചു കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ ചീയ്യയി വന്നു. റബ്ബര്‍ കറ പുരണ്ട മുണ്ടും മുഴുക്കൈയ്യന്‍ കുപ്പായവുമിട്ട്, കൈയ്യില്‍ റബ്ബര്‍ പാല്‍ ശേഖരിച്ച പാത്രവുമായാണ് അവരെത്തിയത്. കേരളത്തിലെ ആദ്യ സമ്പൂര്‍ണ്ണ ഗ്രാമ പ്രഖ്യാപനം നടത്തിയ ചീയ്യയിക്ക് പ്രഖ്യാപനം നടത്തിയ 2006 നവംബര്‍ 11ന് മുമ്പും ശേഷവും ഒരേ ഭാവം. വീട്ടിനകത്ത് കയറി വേഷം മാറി മുണ്ടും ബ്ലൗസും തോര്‍ത്തുമണിഞ്ഞെത്തിയ ചീയ്യയി കംപ്യൂട്ടര്‍ പഠിച്ചതിനെ കുറിച്ച് പറഞ്ഞു തുടങ്ങി.
'കംപ്യൂട്ട്‌റ്ന്ന് കേട്ട്‌ട്ടേയുള്ളു. നമ്മള് കണ്ട്ട്ടില്ലാലോ. അതോണ്ട് കാണണന്നു കരുതിയാ ആദ്യം പോയത്. വള്ള്യാട് അതുല്യ കുടുംബശ്രീയിലെ അംഗമായതിനാല്‍ കംപ്യൂട്ടര്‍ പടിക്കണംന്ന് പ്രസിഡന്റും സെക്രട്ടറിയും പറഞ്ഞപ്പോ അതങ്ങ് ചെയ്തു. ഇതുവരെ ഇസ്‌കൂളിലൊന്നും പോയിട്ട്ല്ലാലോ, അതോണ്ട് പേടിയായിരുന്നു. അക്ഷരങ്ങളൊന്നും അറിയില്ല. മണലെഴുത്ത് മാത്രാണ് പടിച്ചത്. എന്നാ കംപ്യൂട്ട്‌റ് പടിച്ചു തൊടങ്ങിയപ്പോ നല്ലരസം തോന്നി. ഞാനും ജാനകീം നാരായണീം കംപ്യൂട്ടറിന്റെ രസങ്ങള് പറഞ്ഞപ്പളാ കോളനീലെ മറ്റു പെണ്ണുങ്ങക്കും ഇത് പടിക്കണംന്ന് തോന്നിയത്. നമ്മള് കംപ്യൂട്ടറില്‍ മാങ്ങപറിച്ചു, നെല്ല് കോഴി തിന്നാതെയും കോഴീനെ കുറുക്കന്‍ പിടിക്കാതെയും വീട്ടിന്റകത്ത് എത്തിക്കാന്‍ പടിച്ചു, പൂക്കള മത്സരം, തോണി കടത്തല്‍, ഒറ്റ ഇരട്ട.... അങ്ങനെ കൊറേ പടിച്ചു. കംപ്യൂട്ടറില്‍ പേര് അടിക്കാന്‍ പടിപ്പിക്കുമ്പോ എനിക്ക് സുഖല്ലായിരുന്നു. അതോണ്ട് പടിക്കാന്‍ കഴിഞ്ഞില്ല. കളിച്ചും പടിച്ചും നാളുകള്‍ കഴിഞ്ഞ് കംപ്യൂട്ട്‌റ് പോയപ്പം സങ്കടം തോന്നി. പരിപാടിക്ക് പ്രസംഗിക്കണമെന്നു പറഞ്ഞപ്പം പേടിച്ചിരുന്നു. ഇതുവരെ സ്റ്റേജിലൊന്നും കാരീറ്റില്ലാലോ, അതോണ്ടായിരുന്നു പേടി. കംപ്യൂട്ടര്‍ തുടര്‍ന്ന് പടിക്കാന്‍ പഞ്ചായത്ത് എന്തെങ്കിലും ചെയ്തു തരുമായിരിക്കും. ഇത്രയധികം ബുദ്ധിമുട്ടി പടിച്ചതല്ലേ.' ചീയ്യേയിക്ക് പ്രതീക്ഷ.
'നമ്മളിത്രയൊന്നും പ്രതീക്ഷിച്ചില്ലാലോ. യുനെസ്‌ക്കോയുടെ ആളുകള് രണ്ട് പ്രാവശ്യം വന്നിരുന്നു. (എന്താണ് യുനസ്‌ക്കോയെന്ന് ചീയ്യയിക്ക് അറിയില്ല- അന്നും ഇന്നും!). ഡല്‍ഹിയില്‍ നിന്നും ഒരാള്‍ വന്നിരുന്നു. അക്ഷയയുടെ ഹമീദ്കുട്ടിയും പിന്നെ ടീച്ചറും നല്ല താത്പര്യമെടുത്തിരുന്നു.' (ടീച്ചറിന്റെ പേര് മറന്നുപോയി. മുസ്‌ലിമിന്റെ പേരായതുകൊണ്ട് അത്ര ഓര്‍മ്മയില്ലെന്ന് ചീയ്യയി).
ജാനകിക്കും കംപ്യൂട്ടറിനെ കുറിച്ച് പറയുമ്പോള്‍ അടുത്ത ബന്ധത്തിലെ ആരെയോ കുറിച്ച് പറയുന്നതു പോലെ. 'കംപ്യൂട്ടര്‍ പടിക്കാന്‍ തുടങ്ങിയപ്പോള്‍ വിഷമമായിരുന്നു. അതു പോയപ്പോഴും വിഷമമായി. ഇനിയും പടിക്കണമെന്നുണ്ട്.' മുഖം നിറയെ ചിരിച്ചുകൊണ്ടാണ് ജാനകിയുടെ സംസാരം. മൗസ്, കീബോര്‍ഡ്, മോണിറ്റര്‍, സി ഡി, ഫ്‌ളോപ്പി.... ഇതില്‍ കുറേ പേരുകള്‍ ഓര്‍മ്മയുണ്ട്. 'വളഞ്ഞ പേരുകള്‍' മറന്നുപോയത്രെ.
'ചേച്ചിമാരെ ഒരു കാര്യം ചോദിച്ചോട്ടെ, കംപ്യൂട്ടര്‍ പഠിച്ചല്ലോ, ശരിക്കും സ്‌കൂളില്‍ പോകാന്‍ തോന്നുന്നുണ്ടോ?' ചോദ്യം കേട്ടപ്പോള്‍ ചീയ്യയിയും ജാനകിയും ഒരുമിച്ച് ഉത്തരം പറഞ്ഞു. 'അയ്യോ, ഇസ്‌കൂളി പോകാന്‍ തോന്നുന്നുണ്ടോന്നോ..?'
കംബ്ലാരിയിലെ ഇ കെ നായനാര്‍ സ്മാരക വായനശാലയില്‍ അക്ഷയ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി കുറച്ചു കാലം കൂടി കംപ്യൂട്ടര്‍ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കില്‍ ഇനിയും പഠിക്കാമായിരുന്നത്രെ അവര്‍ക്ക്. സ്‌കൂളിലും കോളെജിലും പഠിച്ചിരുന്ന കാലം ഓര്‍മ്മിക്കാന്‍ യുവതലമുറയ്ക്ക് ഓട്ടോഗ്രാഫുകളുണ്ടായിരുന്നു. അതു മറിച്ചു നോക്കി പഴയ കാര്യങ്ങള്‍ ചുണ്ടിലൊരു നേരിയ ചിരിയോടെ ഓര്‍ത്തെടുക്കാമായിരുന്നു. ചീയ്യയിക്കും ജാനകിക്കും നാരായണിക്കുമൊന്നും അക്ഷയയില്‍ പഠിച്ചതിന് ഓട്ടോഗ്രാഫില്ലല്ലോ. അവര്‍ കുടുംബശ്രീ യോഗത്തിന് ഒത്തുകൂടുമ്പോള്‍ പഴയ കംപ്യൂട്ടര്‍ ക്ലാസ്സിലെ രസം പറയും. കിണറ്റിന്‍ കരയിലെ പരദൂഷണ സദസ്സിലും കുളിക്കടവിലേയും അലക്കുനേരത്തേയും വാചകമടിയിലും അവരുടെ നാവില്‍ കംപ്യൂട്ടറാണ് വരിക. അവരുടെ മനസ്സിലും ചിന്തയിലും നിറയെ ഇപ്പോള്‍ കംപ്യൂട്ടറാണ്. പണ്ടെന്നോ അനുഭവിക്കാതെ നഷ്ടപ്പെട്ടു പോയ വിദ്യാലയക്കാലം കുറച്ചുനാളെങ്കിലും തിരിച്ചു നല്കിയത് കംപ്യൂട്ടറായിരുന്നല്ലോ.

പഠന കാലത്തിന്റെ ആഹ്ലാദത്തില്‍ വെള്ളിത്തിരയിലെ യുവത്വം ആടിപ്പാടി മറയും. യഥാര്‍ഥത്തില്‍ ചില ജീവിതങ്ങളുണ്ട്, തങ്ങളുടെ ഏതാനും ദിവസത്തെ പഠനം ബാക്കിയുള്ള കാലത്തേക്ക് മുഴുവനുള്ള ഊര്‍ജ്ജ പ്രസരണ സ്വപ്നങ്ങളായി നിലനിര്‍ത്തുന്ന ചില ജീവിതങ്ങള്‍. അവയാണ് ചീയ്യയിയുടേയും ജാനകിയുടേയും നാരായണിയുടേയുമക്കെ.

കാണാതൊരു കിളിയെങ്ങോ കൊഞ്ചുന്നതു പോലെ
കണ്ണീരിനു കൈപ്പില്ലെന്നറിയുന്നതുപോലെ
പുതുമഴയുടെ കൊലുസിളകിയ കനവുകളുടെ പദചലനം.

ചിത്രങ്ങള്‍: എം വി സുമേഷ്‌

Followers

About Me

My photo
thalassery, muslim/ kerala, India